Vandaag in de stad
Alles uit Franeker op één plek: nieuws, ondernemers, verenigingen en berichten van het prikbord. Met het belangrijkste uit de dorpen om de hoek. Elke dag bijgewerkt.
Nu open in de stad
Kort nieuws
Prikbord
Vrijwilligers gezocht voor de PC-week
De organisatie zoekt verkeersbegeleiders en gastheren en gastvrouwen rond het Sjûkelân op 29 juli. Een paar uur helpen levert een tribuneplekje op.
Meer infoSleutelbos met blauw label
Gevonden op de Voorstraat ter hoogte van de brug: sleutelbos met drie sleutels en een blauw leren label. Af te halen bij de redactie.
Meer infoJeugdkaatswant, maat M
Nauwelijks gebruikte kaatswant voor de jeugd (11 tot 14 jaar), gereviseerd door de wantenmaker. Vraagprijs 25 euro.
Meer infoBezorger voor de dorpskrant
De dorpskrant van Dronryp zoekt per september een bezorger voor de route Eastryp. Ongeveer een uur per maand, vergoeding in natura: oranjekoek.
Meer infoVerenigingsleven
Alle verenigingen →Op bezoek in Franeker?
Planetarium, Martinikerk, grachten en het Sjûkelân, een historische binnenstad op wandelafstand van alles.
Het zonnestelsel in het klein
- Mercurius
- 88 dagen
- Venus
- 225 dagen
- Aarde
- 1 jaar
- Mars
- 1 jaar en 322 dagen
- Jupiter
- 11 jaar en 315 dagen
- Saturnus
- 29 jaar en 167 dagen
- Eise Eisinga was wolkammer van beroep. Het planetarium bouwde hij tussen 1774 en 1781 in zijn eigen woonkamer, naast de bedstee.
- Aanleiding was een voorspelling dat een botsing van planeten de aarde uit haar baan zou slaan. Eisinga wilde laten zien dat daar niets van klopte.
- Het plafond draait nog altijd op het oorspronkelijke uurwerk, aangedreven door gewichten en een slinger.
- Het slingeruurwerk bij de bedstee drijft alle planeten aan. Het jaartallenplankje toont 22 jaartallen; eens in de 22 jaar wordt het opnieuw beschilderd en teruggelegd.
- In 2023 werd het planetarium werelderfgoed. Het is het oudste nog werkende planetarium ter wereld.
- Uranus werd in 1781 ontdekt, net toen Eisinga klaar was. Op schaal paste die baan niet meer binnen de kamer; het plafond draait daarom tot vandaag met zes planeten.
De planeten lopen hier op schaal: de aarde doet er vijftien seconden over, de rest beweegt daarop mee. Tegen de klok in, net als aan het echte plafond.